اپی گلوتیت
اپيگلوتيت عبارت است از يك عفونت ناگهانی و تهديدكننده زندگی دركودكان كه در اپیگلوت روی میدهد. در واقع اپی گِلوتیت به معنی التهاب اپیگلوت است.
اپيگلوت يك صفحه بافتی كوچك در عقب گلو است؛ غضروف الاستیک اپیگلوت بخشی از راه هوایی فوقانی است که در انتهای زبان قرار دارد و از ورودی نای مراقبت به عمل میآورد.
اپیگلوتيت مسری است و اغلب با خروسك (كروپ) كه خطر كمتری دارد اشتباه میشود.
توجه داشته باشيد كه تورم اپیگلوت ممكن است در عرض 12 ساعت از شروع بيماری باعث بسته شدن كامل راه هوايی شود، بنابراين بيمار بايد فوراً تحت درمان قرار گيرد.
این بیماری در کودکان زیر هفت سال و در زمستان شایعتر است. شیوع سنی اپيگلوتيت در جوامع غير واکسينه 2 تا 4 سالگی می باشد. در جوامع دارای واکسيناسيون هموفيلوس، علائم بيماری يک فرد بالغ دارای تب بالا و گلو درد میباشد.
علل اپی گلوتیت
عفونت اپیگلوت توسط باكتری (معمولاً هموفيلوس آنفلوآنزا، پنوموكك، يا استرپتوكك) به وجود می آید.
وجود يك بيماری كه مقاومت بدن را كاهش داده باشد و محيط زندگی شلوغ يا غيربهداشتی کودکان را برای ابتلا به این بیماری آماده می سازد.
علائم اپی گلوتیت
* صدا يا گريه خفه و گرفته (در خروسك صدا يا گريه خشنتر است).
* سرفه در حد كم (در خروسك سرفه زياد و شبيه پارس سگ است).
* گلو درد
* تب
* خشونت صدا
* آبريزش از دهان به علت مشكل در بلع بزاق
* مشكل تنفسی فزاينده
* دم پر سروصدا، جيغ مانند و با فركانس بالا
* بنفش شدن پوست و بستر ناخنها
* كودك سر خود را ممكن است در وضعيت نامعمولی قرار دهد. كودك گردن خود را به عقب و بدن خود را به جلو خم می كند، زبانش را بيرون ميآورد و پرههای بينی را تا حد امكان گشاد میكند. با اين كار كودك تلاش دارد تا هوای بيشتری را استنشاق كند.
توجه:
تب بالا که در عرض 6 تا 12 ساعت ايجاد شده و به دنبال آن علائم انسدادی مجرای هوائی فوقانی از نشانه های غالب اپيگلوتيت است.
بيمار ترجيح میدهد در حالت نشسته و خميده به جلو با دهان نيمه باز نفس بکشد.
افتراق اپی گلوتیت از سایر بیماری های مشابه
سن کروپ کمتر از سن شيوع اپيگلوتيت بوده و بيماران کروپی علائم قبلی عفونت ويروسی دستگاه تنفس فوقانی را دارند. گرافی راديولوژيک نيز میتواند در افتراق اين دو بيماری کمک کننده باشد.
تب بالا و بدی حال عمومی در بيماران اپيگلوتيت برای افتراق کمک کننده میباشد.
ابتلا به ديفتری نيز به علت پوشش مناسب واکسيناسيون عليه آن شيوع کمی دارد و وجود غشا کاذب در حلق و لوزهها نشان دهنده احتمال بيشتر ابتلا به ديفتری میباشد.
عوارض ناشی از اپی گلوتیت
از عوارض ناشی از اپی گلوتیت می توان به این موارد اشاره کرد: ذاتالريه، مننژيت، عفونت مفصل، عفونت و التهاب پرده دور قلب، يا سلوليت (عفونت بافت عمقی زير پوست)
توجه:
بدون درمان امكان دارد مسير هوايي كاملاً مسدود شود و كودك ممكن است در عرض چند ساعت فوت كند.
پیشگیری از بروز عوارض
اگر كودكی قبلاً مبتلا به اپيگلوتيت شده باشد، هرگونه عفونت تنفسی را باید جدي گرفت.
كودك بايد واكسن هموفيلوس آنفلوآنزا را بزند.
تشخیص اپی گلوتیت
اقدامات تشخيصی ممكن است شامل كشت خون، كشت ترشحات حلق، و ساير اقداماتی شود كه تحت كنترل دقيق انجام می گيرند تا از بروز عوارض جلوگيری شود.
تشخيص بيماری بر مبنای ديدن اپيگلوت قرمز و ملتهب میباشد ولی به علت احتمال تشديد تورم با تحريک و در حين معاينه، انجام معاينه حلق اين بيماران بايد در مراکز مجهز که امکان لولهگذاری سريع بعد از معاينه وجود دارد انجام شود. معاينه جهت مشاهده مستقيم اپيگلوت در 25% موارد با مرگ ومیر همراه است.
درمان اپی گلوتیت
* اگر مشكوك به اپیگلوتيت هستيد هرگز سعی نكنيد ته گلوی كودك را نگاه كنيد.
* كودك را به جای خواباندن بنشانيد.
* كودك را تا رسيدن به بيمارستان آرام و بيحركت نگاه داريد. اضطراب و ترس بچه باعث بدتر شدن مشكلات تنفسی میشود.
* بستری كردن كودك برای دادن اكسيژن و انجام ساير اقدامات مراقبتی ويژه لازم است.
* جراحي براي باز كردن راهي به نای يا قرار دادن لولهاي در نای براي اينكه كودك بتواند تنفس كند.
راهی كه به ناي باز شده است (يا لولهای كه در نای قرار داده شده است) در عرض 3-1 روز بسته (يا درآورده) میشود.
* پس از ترخيص از بيمارستان، شبها در اتاق كودك يك دستگاه بخور توليد هوای مرطوب خنك بگذاريد. اين كار را 3-2 هفته ادامه دهيد. ضمناً دستگاه بايد روزانه تميز شود.
* آنتیبيوتيك برای كنترل عفونت لازم است. آنتیبيوتيك بايد حداقل 10 روز ادامه يابد
* داروهای كورتيزونی برای كاهش التهاب
* تا وقتی كه تمام علايم برطرف نشده باشند، استراحت در رختخواب ضروری است.
* زمانی كه كودك دوباره قادر به بلع باشد بايد تنها از مايعات (معمولاً سرم) استفاده شود. پس از ترخيص از بيمارستان، كودك را تشويق كنيد كه مايعات بيشتر بنوشد. رژيم غذايی كودك در اين هنگام به حالت عادی برمیگردد.
توجه:
بيماران مشکوک بايد هرچه زودتر به يک مرکز اورژانس مجهز اعزام و درمان برای آن ها آغاز شود. انجام لولهگذاری تراشه با لوله بدون کاف از اقدامات اوليه ضروری میباشد چراکه امکان قطع تنفس به علت انسداد کامل مجرای هوائی در هر لحظه وجود دارد. بعد از اطمينان از باز بودن مجرای هوائی و اخذ نمونههای حلق و خون برای کشت ميکروبی، شروع آنتی بيوتيک تزريقی انجام میشود.
پیشگیری
جهت پیشگیری از این بیماری، برنامه ایمن سازی نوزادان با واکسن پنج گانه (پنتاوالان) یعنی دیفتری، سیاه سرفه، کزاز، هپاتیت ب و هموفیلوس آنفلوانزا نوع ب از آبان ماه 1393 آغاز شده است.
