خروسک (croup)

   به عفونت و التهاب ناحیه گلو و پایینی گلو، خروسک (Group) می گویند. واژه croup از فعل croup، در  انگلیسی مدرن به معنای "فریاد با صدای گرفته" ریشه می گیرد.

   تراشه یا نای لوله ای است که ارتباط دهنده ی اصلی حنجره به ریه هاست. بیماری خروسک(کروپ) که یکی از شایع ترین عفونت های دستگاه تنفس است، حنجره، طناب های صوتی و به خصوص نای را درگیر ساخته و سبب تنگی راه های هوایی فوقانی می شود.

   گاهی کودکان به دنبال سرماخوردگی دچار حمله شدید و مشکل تنفسی می شوند که در اصطلاح به آن خروسک می گویند که این بیماری بر اثر التهاب نای و حنجره ایجاد می شود.

   سن شایع این بیماری از ۶ ماهگی تا ۳ سالگی بوده و در فصول سرد و در پسران شایع تر است .

   گاهی بزرگسالان هم به این بیماری مبتلا می شوند، اما به دلایلی از جمله کوچک تر بودن راه های هوایی، کودکان بیشتر مستعد ابتلا به خروسک هستند.

علل خروسک

   تقریبا عامل تمامی موارد بیماری خروسک، ویروس است.

   اكثر اوقات عامل كروپ ويروس پارا آنفلونزا است اما بقيه ويروسهای دستگاه تنفس مانند آدنوويروسها، ويروس آنفلونزا، ويروس سرخجه و سرخك نيز می توانند سبب كروپ شوند.

   عفونت های باکتریایی هم در موارد نادری می تواند در ایجاد خروسک دخیل باشند.

عوامل افزایش دهنده ی خطر ابتلا به خروسک

* آلرژی ها

* سابقه ی خروسک در گذشته

*عفونت  های دستگاه تنفس فوقانی

انتقال بیماری خروسک

   اگر عامل کروپ ویروس باشد، مسری است و بهتر است بیمار را تا زمانی که علائمش بهتر نشده است در منزل نگه دارید و تماس او با سایر افراد را به حداقل برسانید.

   ولی اگر کروپ به دنبال آلرژی ایجاد شده باشد، قابل سرایت به دیگران نیست.

علائم خروسک

   بیماری در ابتدا شبیه یک سرماخوردگی معمولی آغاز و به تدریج پس از یک تا ۲ روز علائم اصلی به صورت سرفه، خشونت صدا و استریدور (خرخر شدید - صدایی زیر و شبیه خس خس به هنگام دم) ظاهر می شود.

    از آنجایی که کروپ، موجب تورم حنجره شده و محفظه تولید صدا را درگیر می کند، سبب تغییر صدای کودک می شود. اگر صدای کودک شما خشن شده و سرفه هایش عمیق و شبیه عوعو کردن شده است، احتمالا کودک شما کروپ گرفته است.

   سرفه ها خشک و پشت سر هم بوده و صدایی شبیه فوک یا آخر صدای خروس است که بر حسب شدت بیماری ممکن است به صورت تندی تنفس، زجر تنفسی، کبودی و بالاخره نارسایی تنفسی هم بروز کند.

   بیماری ۳ تا ۷ روز طول می کشد و در روزهای دوم و سوم به شدت بیماری افزوده می شود.

   از مشخصات دیگر بیماری خروسک، تندی تنفس (بیش از ۴۰ بار در دقیقه)، آبریزش از دهان، سختی بلع و تب بالاست که در شب تشدید می شود.

   گاها کودک دچار درد در قفسه سینه نیز می شود.

   سرفه ها معمولا طی ۲یا ۳ روز تشدید شده و اغلب در نیمه های شب و اوایل صبح رخ داده و چند ساعت نیز ادامه دارند.

   کبودی مخاط ها و دور لب در موارد شدید دیده می شود.

توجه:

   سوار شدن عفونت باکتریال در این بیماری نادر است و در چنین وضعی به شکل اوتیت یا التهاب گوش میانی بروز می کند.

تشخیص خروسک

   اصولا تشخیص خروسک از سوی پزشک و با علائم بالینی است که در صورت شک، پزشک می تواند رادیوگرافی رخ و نیمرخ گردن را درخواست کند تا نمای باریک شدن (نای) را ملاحظه کند.

   نبود علامات دلیل بر رد بیماری نیست و در آزمایش خون افزایش گلبول های سفید از نوع لنفوسیت دیده می شود.

روش های دیگر تشخیصی عبارتند از:

درمان خروسک

   درمان خروسک را شامل استراحت، مصرف مایعات و بخور است.

   اکثر موارد بیماری کروپ جدی نیستند، اما در شرایط خاصی نیاز به بستری شدن بیمار وجود دارد.

   در مورد کودکی که دچار مشکل تنفسی شده است امکان دارد بستری کردن و دادن اکسیژن و استروئید استنشاقی ضروری باشد. گاها تزریق مایعات وریدی نیز کم آبی بیمار را جبران می کند.

   خروسک ممکن است ترس زیادی را در والدین ایجاد کند، زیرا حملات معمولاً در شب رخ می دهند و تنفس کودک دچار مشکل می شود. والدین باید آرامش خود را حفظ کنند، زیرا اضطراب می تواند مشکل تنفسی کودک را بدتر کند.

   کودک باید در حالت نیمه نشسته قرار گیرد و راحت باشد. کودک را پای تلویزیون یا رادیو بنشانید یا برای وی داستان بخوانید تا حواس کودک از مشکلش پرت و اضطرابش کمتر شود. گریه کردن و اضطراب می تواند علائم را بدتر کند.

   خروسک معمولا اشتها را کم می کند، بنابراین بایستی به طور مرتب مقادیر کمی از مایعات مثل آب، چای و آبمیوه به کودک خوراند.

   هوای سرد و مرطوب در کاهش تورم راههای هوایی موثر است. به این منظور می توان از یک دستگاه بخارساز استفاده کرد. انواعی از دستگاههای بخار ساز که می توانند بخار سرد تولید کنند ارجحیت دارند.

توجه:

   به شخصی که دچار خروسک شده، شربت ضدسرفه ندهید.

عوارض و عواقب احتمالی خروسک

* ذات الریه

*عفونت گوش

* ندرتا بسته شدن راه هوا و مرگ

پیشگیری از خروسک

   شستن مکرر دست و تماس نگرفتن با افرادی که دچار عفونت های تنفسی هستند، از راه های پیشگیری از خروسک است.