میخچه

   میخچه به عنوان یک ضایعه ی پوستی، نوعی واکنش طبیعی بدن برای حفاظت از خود است.

   میخچه ضایعه‌ای است که معمولا در سطوح نازک و بدون موی پوست به خصوص در قسمت پشتی پنجه پا  یا انگشتان پا  یا در قسمت ضخیم‌تر پوست کف دست و پا ایجاد می‌شود.

علل ایجاد میخچه

   پوست  وظیفه دفاع بدن را علیه عوامل خارجی گوناگون به عهده دارد. یکی از عواملی که می تواند صدمات جدی به بدن وارد کند ضربه و فشار مستمر و طولانی به پوست است.

    افرادی که به دلیل شغل، تفریح و ورزش مستمر به کف پای خود فشار وارد می آورند، خصوصا آنها که کمی انحراف در کف پا دارند، دچار مشکل می شوند زیرا فشار تنها بر قسمتی از پا وارد می شود، در نتیجه پوست در آن قسمت با ضخیم شدن و افزایش قطر سعی در مبارزه با این فشارها دارد.

    به پدیده ضخیم شدن پوست در یک ناحیه "پینه" می گوید مانند پینه دست کارگران که به علت کار مداوم و سنگین با دست ها، دچار این عارضه می شوند.

   گاهی نیز قسمت مرکزی پینه متراکم تر شده و بافت سخت تری تولید می کند در این حالت فشارهای وارد شده به اعصاب پوستی برخورد می کند و باعث درد می شود. به این عارضه میخچه می گویند.

عوامل موثر در ایجاد میخچه

* کفش نامناسب: هر انسان معمولی به طور متوسط در هر روز چند ساعت سرپا می ایستد و چند هزار قدم برمیدارد. در حین راه رفتن فشاری معادل ۳-۲ برابر وزن بدن به پاها وارد می شود. پس پا در معرض فشارهای زیادی قرار دارد.  یکی از عواملی که می تواند موجب افزایش این فشار ها شده و احتمال صدمه به پا را بالا ببرد استفاده از کفش نامناسب است.

 کفش زیاد تنگ به پا فشار می آورد. کفش گشاد هم می تواند موجب افزایش سایش کفش به انگشت و افزایش احتمال میخچه شود.

* تغییر شکل انگشتان، مثل انگشت چکشی

* کفش پاشنه بلند، به علت ایجاد فشار زیاد روی پنجه پا

* مالش مکرر پا روی یک برجستگی نامناسب در داخل کفش

* جوراب هایی که اندازه پا نیستند

* پیاده روی طولانی و مستمر با کفش یا صندل بدون جوراب

افراد در معرض خطر

* میخچه در میان زنان شایع ‌تر از مردان است. زن ‌ها به دلیل پوشیدن كفش ‌های نوك ‌تیز و پاشنه‌ بلند و تحت فشار قرار گرفتن پاها و انگشتان، بیشتر به این ضایعه مبتلا می ‌شوند. این ضایعه معمولا با درد و تورم همراه است.

*  افرادی كه دچار ناهنجاری‌ های استخوانی هستند در معرض خطر ابتلا به میخچه قرار دارند.

* افراد دیابتی در مقابل مشكلات پوستی بسیار آسیب ‌پذیرند و به سرعت از ناحیه پا دچار دردسر می‌ شوند.

*  ورزشکاران از جمله فوتبالیست‌ها، كوهنوردان و نیز كسانی كه دچار انحراف كف پا هستند، استعداد بیشتری برای ابتلا به میخچه دارند.

علائم میخچه

   میخچه به صورت یک برجستگی کوچک پوستی دردناک در وسط که در اطراف آن پوست به رنگ زرد درآمده است دیده میشود. وجود میخچه در پا می تواند موجب بروز اشکال در راه رفتن و لنگش شود.

تفاوت میخچه و پینه

   اگرچه میخچه و پینه هردو ظاهر کاملا متفاوتی دارند اما گاهی توسط بسیاری از مردم با یکدیگر اشتباه گرفته می‌شوند. پینه‌ معمولا سطح وسیع‌تری از پوست را به خود درگیر می‌کند و معمولا در قسمت‌هایی از کف پا که تماس مستقیم و مداوم با زمین دارد و تحت‌فشار زیاد قرار می‌گیرد، مثل پاشنه یا سینه‌ پا دیده می‌شود، در حالی که میخچه محدوده بسیار کوچکی را درگیر می‌کند و معمولا برجسته است، در یک نقطه رشد می‌کند، ضخامت بیشتری دارد و احتمال نفوذ آن تا اعماق پوست بسیار زیاد است. در حالی که پینه تنها در سطح پوست دیده می‌شود و امکان نفوذ به لایه‌های زیرین پوست را ندارد.

   مکانیسم ایجاد پینه و میخچه مشابه است با این فرق که در میخچه سلول های قسمت مرکزی با ایجاد تراکم و سخت تر شدن، مبارزه با فشارهای وارده را به عهده می گیرند.

تفاوت میخچه با زگیل

   در میخچه ، خطوط و شیار های پوستی تا روی ضایعه امتداد دارند اما در زگیل به روی ضایعه نمی رسند. یعنی در میخچه خطوط پا حفظ می شوند ولی در زگیل این خطوط در محل ضایعه وجود ندارند.

درمان میخچه

   درمان میخچه با محلول سالیسیلیک اسید انجام میشود که اگر اندازه میخچه بزرگ باشد استعمال آن نیازمند مدت زمان زیادی است. توجه داشته باشید که این ماده را فقط در محل درگیرى به كار ببرید و در پوست هاى اطراف استفاده نكنید. در درمان میخچه ابتدا یك پد دایره اى شكل براى محافظت از پوست اطراف دور میخچه بگذارید. هرگز از این محصول بیشتر از دو بار در هفته استفاده نكنید. اگر هیچ بهبودى حاصل نشد به پزشك خود مراجعه كنید.

   چسب میخچه هم برای درمان میخچه استفاده میشود که ترکیب اصلی آن سالیسیلیک اسید است. این چسب‌ها تنها در مواردی كه میخچه بسیار خفیف و سطحی باشد موثر است.

   بهتر است هنگامى كه میخچه در مراحل اولیه شكل گیرى است به فکر درمان آن باشیم. در این زمان، میخچه یك حلقه كوچك از پوست هاى سفت شده است كه درد جزئى دارد.

   در صورت بزرگ و دردناک بودن میخچه، پزشک به کمک چاقوی جراحی آن را برمی دارد. (دستکاری میخچه در خانه به وسیله ی تیغ، چاقو، قیچی و ... کار درستی نیست و ممکن است باعث ایجاد عفونت در محل میخچه و اطراف آن شود.)

   برخی از درمان های خانگی مانند استفاده از لیمو یا سرکه، سیر له شده و کشیدن سنگ پا در محل میخچه، گاهی در درمان میخچه موثر بوده اند.

توجه ۱:

   افراد دیابتی باید توجه داشته باشند که هرگز بدون نظر پزشک برای درمان میخچه اقدام نکنند.

توجه ۲:

   گاهی افراد به درستی نمی‌توانند زگيل و ميخچه را تشخيص دهند و چون ظاهر‌شان به نسبت شبيه يكديگر است، به اشتباه برای زگيل به فكر درمان ميخچه می‌افتند. مثلا در مورد ميخچه‌ها می توان از سنگ‌پا استفاده کرد ولی زمانی كه چنين كاری با زگيل انجام شود، باعث تشديد مشكل شده و درمان سخت‌تری هم به دنبال خواهد داشت.

پیشگیری از ایجاد میخچه

* از پوشیدن كفش‌ های تنگ و نوك تیز و پاشنه بلند خودداری كنید. کفشی بپوشید که اندازه ی پایتان باشد.

* همیشه جوراب مناسب به پا كنید.

* پاهای خود را با نرم‌ كننده‌ها و مرطوب کننده ها نرم نگه دارید.

* شستن مرتب پاها و خشك كردن آن ها را فراموش نكنید.