|
    
آب مروارید
اصولا هر گونه کدورت عدسی چشم را آب مروارید یا کاتاراکت می گویند. مانند پنجره ای كه بخار آب آنرا تار كرده باشد، آب مرواريد نيز باعث تاری ديد ميشود.
عدسی یا لنز داخل چشم، یک بافت پروتئینی فاقد رگ خونی و عصب می باشد که وظیفه اصلی آن شکست نور وارد شده به داخل چشم، برای دیدن اشیا در فاصله های دور و نزدیک است.
آب مروارید یا cataract نوعی بیماری چشم با دلایل گوناگون است که با تار شدن عدسی چشم آغاز شده و با افزایش تیرگی و کدر شدن عدسی، بینایی چشم مختل می شود.
سرعت ایجاد آب مروارید در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است بین دو چشم نیز متفاوت باشد. اغلب آبمرواریدهایی که با افزایش سن ایجاد میشوند، در طی چند سال و به تدریج به وجود میآیند. سایر آب مرواریدها به خصوص در افراد جوان و یا در بیماران مبتلا به بیماری قند ممکن است به سرعت و در طی چند ماه باعث کاهش دید شوند. بنابراین پیش بینی دقیق سرعت پیشرفت آب مروارید امکانپذیر نیست.
آب مرواريد از چشمي به چشم ديگر سرايت نمیكند اگرچه افراد زيادی مبتلا به آب مرواريد در هر دو چشم هستند، ولی هميشه سرعت پيشرفت بيماری در دو چشم يكسان نيست.
علل ایجاد آب مروارید:
این بیماری به دلایل زیر بروز میکند:
۱- کهولت سن و پیری(شایعترین علت)
آب مروارید در هر سنی و در تمامی افراد ممکن است بروز کند. حتی ممکن است یک نوزاد به طور مادرزادی، بیماری آب مروارید داشته باشد، ولی بیشتر در افراد بالای ۴۰ سال بروز می کند.
۲- ضربه به سر که انگیزه اخلال در تغذیه عدسی میشود
۳- اشعههای یونیزه (اشعه x) اشعه گاما ناشی از تلویزیون های قدیمی
۴- تماس طولانی با نور آفتاب (پرتوفرابنفش)
۵- سابقه خانوادگی ابتلا به آبمروارید
۶- دیابت
۷- ضربه به چشم و عدسی
۸- سوء تغذیه
عدسی رگ خونی ندارد و توسط زجاجیه كه در اطراف آن قرار دارد تغذیه میشود. اگر تصلب شرایین موجب عدم تغذیه مناسب زجاجیه شود، عدسی چشم نیز منبع تغذیه خود را از دست خواهد داد (این مشكل اغلب در سنین پیری رخ میدهد). سپس شفافیت و انعطاف پذیری عدسی كم میشود و آب مروارید اتفاق میافتد.
۹- مصرف طولانی مدت بعضی از داروها مثل کورتونها
۱۰- نقصانهای مادرزادی
۱۱- اثرات سرخجه روی چشم جنینی كه مادرش در اوایل حاملگی مبتلا به این بیماری میشود.
۱۲- گالاكتوزمی (بیماری ارثی در شیرخواران كه باعث ناتوانی در هضم شیر میشود)
علائم آب مروارید
* تنها علامت بارز کاتاراکت، کاهش دید یا تاری دید می باشد که میزان این کاهش به محل کدورت عدسی بستگی دارد.
اگر کدورت در مرکز لنز ایجاد شود، کاهش دید در مقابل نور بیشتر خواهد بود و یا بیمار ممکن است نزدیک بین شود.
* کسی که آب مروارید دارد به نظرش می رسد که نورها پخش میشوند یا هالهای دور آنها وجود دارد.
* گاهی دو تا دیدن اشیا
* كدر شدن و به رنگ سفید شیری در آمدن مردمكها (تنها در مراحل پیشرفته)
درمان آب مروارید
معاینه چشم تشخیص آب مروارید را تأیید میكند.
درمان معمولاً شامل عمل جراحی است.
در صورتی كه بینایی چندان زیاد تحتتأثیر قرار نگرفته باشد، میتوان از عینكهایی كه بیشترین فایده را داشته باشند بهره جست.
در صورتی كه بینایی بدتر شود یا آب مروارید باعث التهاب و فشار در چشم شود، عدسی چشم با جراحی برداشته میشود. هماكنون روشهای مختلفی برای بیهوشی، بستری كردن بیمار و تصحیح بینایی پس از عمل جراحی وجود دارد.
مهم ترين عامل برای تعيين زمان عمل جراحی، شرايط اجتماعی و فرهنگی بيماران و ميزان نياز آنان به بينايی است، طوری که ممکن است يک بيمار با ديد "هشت دهم" به دليل داشتن شغلی مانند رانندگی، نياز به عمل جراحی داشته باشد، ولی بيماری ديگر بنا به شرايط شغلی يا جسمی يا اجتماعی، حتی با ديد "دو دهم" نياز به عمل جراحی نداشته باشد و يا يک نوزاد مبتلا به آب مرواريد نياز به عمل جراحی فوری داشته باشد.
بنابراين انجام عمل جراحی، برای هر بيماری با توجه به شرايط او متفاوت است و پزشک با توجه به شرايط بيمار، پيشنهاد عمل جراحی را برای وی مطرح می کند.
در روشی موسوم به اکسترنال از لنزی که از جنس کریستال و گونه ای پلاستیک است استفاده میشود و هنوز نیز کاربرد دارد. در این روش لنز مصنوعی جایگزین عدسی چشم میشود .
تازه ترین روش درمان آب مروارید عمل فیکو است. این روش هم بر مبنای جایگزینی لنز به جای عدسی است اما لنز مورد نیاز از جنس پلاستیک شفاف و قابل انعطاف و یا به اصطلاح (تاشو= foldable) است که آن را توسط ابزار ویژه ای لوله کرده و از سوراخی در قرنیه به اندازه ۳ میلیمتر وارد کپسول عدسی قبلی که اکنون از چشم خارج شدهاست نموده و لنز درون کپسول باز شده به حالت مطلوب در میآید.
عمل جراحی آب مروارید(کاتاراکت) را در اینجا ببینید.
بعد از عمل آبمرواريد ظاهر چشمان فرد تغيير نخواهد كرد. يعنی ساير افراد، با نگاه كردن به چشم بيمار متوجه انجام عمل آبمرواريد در آن نخواهند شد. تنها تفاوت در اين است كه ممكن است عدسی داخل چشمی به دليل شفافيت زيادی كه دارد باعث انعكاس نور شده درخشان تر از عدسی خود بيمار باشد.
توجه:
با تاخير در عمل جراحی به تدريج بينايی فرد كاهش يافته به طوری كه در حد شمارش انگشتان و يا فقط درك نور خواهد رسيد، در اين مرحله در تعداد كمی از بيماران ممكن است منجر به افزايش فشار داخل چشم (آب سياه) شود و در نتيجه نياز به جراحی اورژانس پيدا میكند كه عوارض و خطرات آن بيشتر از جراحی معمول است.
بنابراين در صورتی كه تشخيص آب مرواريد داده شده اما به عللی جراحی آن امكانپذير نيست، بيمار بايد تحت نظر چشم پزشك باشد تا به مرحله اورژانس نرسد.
آب مروارید ثانویه:
اين حالت زماني اتفاق میافتد كه قسمت خلفی كپسول عدسی كه برای حفاظت از لنز داخل چشمی كارگذاشته شده در چشم در محل خود باقی مانده است تيره شده و باعث ايجاد كدورت بينائی میشود. اين حالت كه "كدر شدن كپسول خلفی" نيز ناميده میشود ممكن است كه ماهها يا سالها بعد از جراحی آبمرواريد اتفاق بيافتد و امروزه با بهبود تكنيك های عمل جراحی و تغييراتی كه در طراحی لنزهای داخل چشمی صورت گرفته است، بروز اين مشكل به اندازه قابل توجهی نسبت به گذشته كاهش يافته است. در حالی كه در زمان استفاده از لنزها و تكنيك های قديمي تا ۵۰% بيماران نياز به كپسولوتومی داشته اند، امروزه كمتر از ۱۰% بيماران بعد از عمل كاتاراكت نياز به اين جراحی دارند.
علت اين كدورت، رشد سلولهای كپسول خلفی میباشد. درمان "كدورت كپسول خلفی" ساده و سريع است. برای درمان اين حالت از YAG laser capsulotomy استفاده میشود كه در اين تكنيك از ليزر برای بازكردن منفذی در كپسول استفاده میشود تا به نور وارد شده به چشم اجازه عبور بدهد. Capsulotomy به معنای برش و ورود به كپسول و YAG مخفف Yttrium-aluminum-garnet نوع دستگاه ليزر است.
انجام اين تكنيك كه يك عمل سرپائی است معمولا" كمتر از ۵ دقيقه طول میكشد. بعد از آن معمولا شما در حدود ۱ ساعت در مطب پزشك میمانيد تا ايشان مطمئن شوند كه فشار چشم شما افزايش نيافته است.
برچسبها: آب مروارید چیست, کاتاراکت چیست, علل ایجاد آب مروارید, علائم آب مروارید |
